به مناسبت دومین سالگرد شهادت سید مقاومت و در راستای تحلیل پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت هفته دفاع مقدس، نشست تخصصی تحلیل ابعاد شخصیتی و جایگاه تاریخی شهید سید حسن نصرالله در پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی با سخنرانی مجتبی امانی، سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در لبنان، در پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی برگزار شد.
پیوند دائمی شهید نصرالله با مردم
امانی در این نشست با اشاره به یکی از ویژگی‌های مشترک میان شهید سید حسن نصرالله و رهبری در جمهوری اسلامی اظهار کرد: اگر بخواهم در میان ویژگی‌های شهید نصرالله، با وجود تفاوت فضای ایران و لبنان، به یک ویژگی مشترک با رهبری در جمهوری اسلامی اشاره کنم، باید به پیوند و ارتباط دائمی‌ای اشاره کنم که جناب سید در طول ۳۳ سال دبیرکلی خودشان سعی می‌کردند با مردم داشته باشند؛ اینکه مردم را همیشه همراه خودشان داشته باشند. این ویژگی بسیار مهمی بود.
وی افزود: این ارتباط باعث می‌شود که اگر رهبری به شکلی توسط دشمن حذف بشود، نگرانی از ادامه راه وجود نداشته باشد؛ نگرانی از انتخاب رهبری جدید وجود نداشته باشد و نگرانی از استمرار آن خط و پیمانی که مردم داشتند، وجود نداشته باشد. یک نوع همسانی و هم‌روشی بین ایران و رهبری ایران و رهبری حزب‌الله در لبنان کاملاً مشخص است: حذف رهبر، شکست نهضت نیست.
تفاوت شرایط رهبری در ایران و لبنان
سفیر سابق ایران در لبنان در ادامه با اشاره به تفاوت شرایط رهبری در ایران و لبنان گفت: یک وجه دیگر در مورد رهبری شهید سید حسن نصرالله این است که تفاوتی میان رهبری در لبنان با رهبری در ایران وجود دارد. در لبنان، رهبر کل حزب‌الله، اگر هنر داشته باشد، فقط در محدوده شیعه خودش می‌تواند آن ویژگی‌ها و آن دستورات و آن ارزش‌های مربوط به ولایت فقیه را اجرا کند؛ بقیه لبنان به چنین مفهومی اعتقاد ندارند. شهید سید حسن نصرالله مسئولیت شیعیان آنجا را بر عهده دارد، ضمن اینکه باید نگاه کاملی هم به مسائل مربوط به کلیت لبنان داشته باشد.
نقش حزب‌الله در تبدیل شیعه به جریان مقاومت
امانی با اشاره به نقش حزب‌الله در تبدیل شیعه به یک جریان در برابر رژیم صهیونیستی اظهار کرد: اولین کاری که می‌توانیم بگوییم حزب‌الله انجام داد، ریشه در کار امام موسی صدر و شهید سید عباس موسوی داشت و در دوره شهید سید حسن نصرالله به سطح بالای خودش رسید؛ این بود که توانست شیعه را به یک جریان در برابر رژیم صهیونیستی تبدیل بکند. این نکته مهمی بود که با مدیریت شهید سید حسن نصرالله به اوج خودش رسیده بود.
وی افزود: کار دیگری که خود شهید سید حسن نصرالله در باب شیعه انجام داد، پایان دادن به افسانه‌پردازی دشمنان بود؛ اینکه ما یک شیعه عرب داریم و یک شیعه فارس. شهید سید حسن نصرالله تبدیل شد به نمادی که شیعه، هم شیعه است و هم عرب است و با جمهوری اسلامی همراه است. آن اختلافی که آنها می‌خواستند تحت عنوان شیعه عرب و شیعه فارس درست کنند، شهید سید حسن نصرالله یک مهر بطلان بر آن زد.
مبارزه؛ حرکتی مستمر و طولانی
سفیر سابق ایران در لبنان با اشاره به نگاه شهید سید حسن نصرالله به مسیر مبارزه گفت: ایشان مسیر مبارزه را یک مسیر کوتاه‌مدت که در دوره خودشان به ثمر برسد، نمی‌دیدند. ما روزها و هفته‌ها و ماه‌ها و سال‌ها در این مسیر باید تلاش بکنیم و به وعده الهی مؤمن باشیم، اما این‌طور تصور نکنیم که این پیروزی حتماً در زمان ما حاصل می‌شود.
امانی افزود: ایشان به یک حرکت زودگذر که در چند ماه به پیروزی برسد، معتقد نبودند؛ یک حرکت مستمر و طولانی را در نظر می‌گرفتند و در این مسیر حرکت می‌کردند.
نقش شهید نصرالله در تغییر ادبیات درباره نابودی اسرائیل
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مواضع شهید سید حسن نصرالله پس از آغاز طوفان‌الاقصی اظهار کرد: آنچه من از اوایل طوفان‌الاقصی در صحبت‌های جناب سید دنبال کردم و یک بار هم به‌صورت خصوصی با ایشان صحبت کردم، این بود که این مرحله جنگ فعلی، مرحله نابودی اسرائیل نیست. تعبیر دقیق سید، قضاء علی اسرائیل بود؛ یعنی غلبه کردن بر اسرائیل، یا به قولی ضربه فنی. حتی ایشان این مثال را به کار بردند که ما بر اسرائیل با امتیاز پیروز می‌شویم، نه با ضربه.
امانی ادامه داد: ما با چنین جهانی مواجه بودیم که اگر کسی می‌گفت اسرائیل باید نابود شود، بر اساس افسانه هولوکاست و تمام باورهایی که اینها در سازمان ملل و جاهای دیگر ایجاد کرده بودند، حتی در داخل کشور ما هم این سؤال مطرح می‌شد که مگر می‌شود اسرائیل نابود شود؟ اما قدیمی‌ترین نوع مدیریت این است که آنچه را دشمن هیچ‌کس باور ندارد، از زبان خود دشمن مطرح کنید.
وی افزود: امروز وقتی ترامپ می‌گوید من جلوی نابودی اسرائیل را می‌گیرم و نتانیاهو می‌آید و می‌گوید اگر فلانی بیاید، اسرائیل نابود خواهد شد، این تکرار کلمه نابودی دیگر از طرف ما نیست؛ از طرف خود آنهاست. خود آنها دارند از نابودی اسرائیل حرف می‌زنند. شهید سید حسن نصرالله نقش بسیار بارزی در مدیریت حوادث بعد از هفتم اکتبر داشت تا بتواند این کلام را از دهان مسئولین رژیم صهیونیستی خارج کند.
تأکید شهید نصرالله بر پیامدهای سیاست‌های نتانیاهو
امانی با اشاره به آخرین سخنرانی شهید سید حسن نصرالله گفت: شهید سید حسن نصرالله در آخرین سخنرانی خودشان اشاره می‌کنند که مسیری که نتانیاهو و تندروهای کابینه اسرائیل در پیش گرفته‌اند، اسرائیل را به سمت خرابی و نابودی می‌برد. از نگاه ایشان، این روندی است که در نتیجه سیاست‌ها و اقدامات این جریان در داخل رژیم شکل گرفته و می‌تواند آینده اسرائیل را تحت تأثیر قرار دهد.
وی ادامه داد: هنری که شهید سید حسن نصرالله انجام داد، این بود که کاری کرد صدای ضدصهیونیستی و ضدنتانیاهو در آمریکا و اروپا بسیار شنیده بشود. اگر احیاناً اتفاقاتی برای رهبران رژیم هم بیفتد، ما در اروپا صدای آن‌چنانی نمی‌شنیدیم؛ اما هنر شهید سید حسن نصرالله این بود که موضوع و این کلام را در دهان اسرائیلی‌ها و طرفداران اسرائیل قرار داد: نابودی اسرائیل. یعنی مسئله نابودی اسرائیل را از یک گزاره‌ای که صرفاً از سوی مخالفان اسرائیل مطرح می‌شد، به موضوعی تبدیل کرد که در ادبیات خود اسرائیلی‌ها و طرفداران اسرائیل هم درباره آن صحبت می‌شود.
سفیر سابق ایران در لبنان افزود: امروز نابودی اسرائیل یکی از احتمالات قریب‌الوقوعی است که اروپایی‌ها دارند به آن فکر می‌کنند و هر روز نتانیاهو و کابینه‌اش با یک سفیر یا یک کشور اروپایی درگیر می‌شوند؛ فلان سفیر اسپانیا را می‌خواهند، با هلند مشکل پیدا می‌کنند و با کشورهای دیگر نیز درگیر می‌شوند. همین نشان می‌دهد که آنها هم در واقع حرکاتی علیه نتانیاهو دارند که بر اساس فهم آنها از مسئله نابودی اسرائیل شکل گرفته است.
خون‌خواهی رهبر شهید و سید حسن نصرالله؛ فراتر از قصاص و حمله متقابل
امانی در بخش پایانی سخنان خود به مسئله خون‌خواهی و انتقام شهدای مقاومت پرداخت و تأکید کرد: مسئله خون‌خواهی را نباید فقط در قصاص و حمله متقابل خلاصه و منحصر کرد. چه‌بسا دشمن، عکس‌العمل احساسی و عاطفی ما را ارزیابی کرده و خودش را برای آن آماده کرده باشد. بنابراین، اینکه پاسخ چگونه باشد و چه نوع پاسخی داده شود، یک مسئله مدیریتی و میدانی است و گاهی اقتضای مدیریت میدانی این است که پاسخ را به مرحله دیگری عبور بدهیم.
وی افزود: به نظر من، انتقام شهید قاسم سلیمانی، شهید سید حسن نصرالله و دیگر شخصیت‌هایی که دشمن برای از بین بردن آنها اقدام کرده، بزرگ‌تر از این است که فقط در یک قصاص یا حمله متقابل دیده شود. آنها دنبال از بین بردن یک خط و یک روش بودند؛ خط و روشی که با آن مخالفت می‌کردند و با آن مقابله می‌کردند.
امانی ادامه داد: اگر گزینه‌های مناسبی را برای انتقام در نظر بگیریم، قصاص و انتقام از خون این شهدا باید در نسبت با اهداف بزرگ‌تری دیده شود؛ همان‌طور که درباره شهید قاسم سلیمانی، خروج آمریکایی‌ها از عراق به‌عنوان یکی از گزینه‌های انتقام مطرح شد و درباره شهید سید حسن نصرالله نیز می‌توان نابودی اسرائیل را در امتداد همان هدف بزرگ‌تر دید.
خون‌خواهی در مسیر حکمت و استمرار
سفیر سابق ایران در لبنان در پایان تصریح کرد: البته مطالبه خون‌خواهی، چه از جهت عاطفی و چه از جهت راهبردی، یک خواسته به‌حق است؛ اما روش اجرا باید مطابق با حکمت باشد.
وی افزود: شهید سید حسن نصرالله پیروزی را در یک حادثه نمی‌دید، بلکه آن را در یک روند مستمر می‌دید و حزب‌الله را به‌گونه‌ای تربیت کرد که با حذف او اتفاقی نیفتد. بنابراین موضوع انتقام نیز باید در مراحل مختلف و به‌صورت مستمر پیگیری شود؛ بازدارندگی، پشیمان‌کردن دشمن و قرار دادن او در حالت بلاتکلیفی در تصمیم‌گیری، بخشی از این مسیر است و موضوع انتقام نیز در همین مسیر و موازی با آن، و شاید اساساً منطبق با آن، در حال پیش رفتن است.
رهبر شهید تجربه دفاع مقدس را به جبهه مقاومت منتقل کرد
در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام مهدوی‌زادگان، رئیس پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی با اشاره به تجربه هشت سال دفاع مقدس گفت: این تجربه پس از پایان جنگ متوقف نشد، بلکه با نقش رهبر شهید، شهید سلیمانی و شهید سیدحسن نصرالله به جبهه مقاومت در لبنان و غزه منتقل و گسترش یافت. وی شکل‌گیری و عادی‌شدن گفتمان مقابله با رژیم صهیونیستی و تداوم فعالیت مقاومت پس از شهادت فرماندهان آن را نشانه موفقیت این مسیر دانست و تأکید کرد اندیشه، عقلانیت و فقه رهبر شهید موجب استمرار این جریان پس از شهادت او شده است.
نظر شما